Mar 11, 2012

पाडगावकर तुम्ही चुकलातच

पुरस्कार काय तुम्हाला नवे आहेत पाडगावकर ...?
मग चालुद्याना जे चालू आहे ते,
पण गप्प बसणार ते पाडगावकर कसले...!
तुम्ही नको नको म्हणताना आम्ही तुम्हाला
साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष पदे देतो ...!
कधी कधी वाटलाच तर ...
मराठी साहित्यासाठी सल्ला हि घेतो !
मग तरी हि तुम्ही नाराज ...
पाडगावकर हे बरं नाही... !
तुम्ही म्हणालात आणखी लायक लोक बाकी आहेत...
तेंव्हा आम्हाला तर तुम्हीच दिसलात ...
तुम्ही इतरांबद्धलच बोलला आसाल
पण स्वताच्या लायकि वर हि हसलात.

आमचं कसंय पाडगावकर ...
आम्ही आमच्या फायद्याचं तेवढं उचलतो,
तुमचा स्वभाव तसा नाही ....,
तुम्ही इतरांचीच जास्त काळजी करता ....!
मागे म्हणाला होता ..."मला कुन्ही तरी बंदूक द्या !"
आणि काय रान उठलं माहित आहे ना ...!
आहो मराठी साहित्याचा गाडा चालवतो ना आम्ही...
मग हि काळजी करावीच लागते ...
तुमचे शब्दच असे धारदार ...
मग तुम्हाला बंदूक कशी देणार ?
तसंच आहे हे ...!
बोलगाणी लिहिणारे पाडगावकर
बंदूक मागतात तेव्हा चिंता वाटणारच आम्हाला.
आणि नको नको म्हणणारे पाडगावकर
पुरस्कार मागतात तेव्हा हि चिंता होणारच आम्हाला.
... तुमची नाही हो पाडगावकर ...!
मराठी साहित्याची चिंता ...
मराठी साहित्याचा गाडा चालवतो ना आम्ही...!
त्या चिंतेत आम्ही आता तुमचा राजीनामा मागणार ...
उद्याच्या संमेलनाच्या अध्यक्ष पदाचा हो ...!
ते यादव आठवतात का ...?
तसं होतं बघा काही तरी ...!
तेंव्हाच आमची चिंता मिटते ... आणि
आणि मराठी साहित्याचा गाडा चालू लागतो.
पाडगावकर हे असंच चालणार ..
तुमच्या मनातला जिप्सी जागा होणार ...
तो तुम्हाला काही तरी सांगणार ...
तुम्हाला राहवलं नाही जाणार ...!
तुम्ही काही तरी बोलणार ...."...."
वर तुम्ही म्हणणार अर्थाचा अनर्थ होतोय ...

पण तुमच्याच म्हणण्याचा अर्थ काढणारे तुम्ही कोण ?
तुम्हीच म्हणता ना कवीने कविता लिहावी आणि
वाचकांवर सोडून द्यावी ... ज्याचे त्याने त्याचा अर्थ काढावा ...
तसं ...
अर्थ तर आम्हीच काढणार ना ... !
ते म्हणाले तुम्ही खंत व्यक्त केली ती मराठी साहित्यीकांसाठी ...
आणि त्याने म्हणे पुरस्काराचीच प्रतिष्ठा वाढायला हवी ..!
खरं हि असेल त्यांचं ...
पण मला सांगा पाडगावकर ...
याने कुठे मराठी साहित्याचा गाडा चालतो का ...?
म्हणून म्हणतो .....
पाडगावकर तुम्ही चुकलातच ...!
आमचं कसंय माहिताय का ....
मराठी साहित्याचा गाडा चालवतो ना आम्ही...!

- रमेश ठोंबरे



सलाम

समूहाच्या सर्व कवींना सलाम
वाचकांना सलाम ...
लिहित्याना सलाम, राहत्याना सलाम
नवकवींना सलाम,
भावकवींना सलाम.
जुन्या, नव्या सर्वाना सलाम

reply देणाऱ्यांना सलाम
reply घेणाऱ्यांना सलाम
सर्वाना सलाम !
छान छान लिहाणाऱ्यांना सलाम
मान पान देणाऱ्यांना सलाम
सलाम कविहो सलाम !

खोलवर आतलं लिहीणाऱ्यांना सलाम
मनात दाटलं लिहीणाऱ्यांना सलाम.
नवा विचार देणाऱ्यांना सलाम
जुना विचार घेनाराना सलाम.
'स्वप्नात' राहणारांना सलाम
'आठवणीत' जाणारांना सलाम
सलाम कविहो सलाम !

मैत्रीत अडकलेल्यांना सलाम
विरहात भडकलेल्यांना सलाम
पेल्यात बुडालेल्याना सलाम
चढल्यावर धड्कलेल्यांना सलाम
सलाम कविहो सलाम
run च्या ग्लासाला सलाम
कवितेच्या 'क्लासा'ला सलाम
ओळी लिहिणाऱ्यांना सलाम
चारोळी लिहिणाऱ्यांना सलाम
चारोळी लिहिता लिहिता ...
कविता लिहिणाऱ्यांना सलाम
सलाम कविहो सलाम !

दिवसा 'घेनाराना' सलाम
रात्री 'घेनाराना' सलाम
तसाच ....
दिवसा लिहिणाराना सलाम
रात्री लिहिणाराना सलाम,
पहाटे लिहिणाराना सुद्धा सलाम !
लिहिता लिहिता वाचणाराना सलाम
न लिहिता सुद्धा वाचणाराना सलाम
तसाच
न 'घेता' लिहिणाराना सुद्धा सलाम
सलाम कविहो सलाम !

खोलवरचं लिहिणाराना सलाम
वर-वरचं लिहिणाराना सलाम.
सरळ सोपं लिहिणाराना सलाम
चुकली मापं पाहणाराना सलाम.
अर्थ संगणाराना सलाम
व्यर्थ टांगणाराना सलाम.
सर्वाना सलाम ...!
कविता सरळ मांडणाराना सलाम
कवितेमधून भांडणाराना सलाम
सलाम कविहो सलाम !

मोठ्यांसाठी लिहिणाराना सलाम
छोट्यांसाठी लिहिणाराना सलाम
फायद्यासाठी लिहिणाराना सलाम
तोट्यासाठी लिहिणाराना सलाम
त्याच्यासाठी लिहिणाराना सलाम
तिच्यासाठी लिहिणाराना सलाम.
स्वता:साठी लिहिणाराना सलाम.
सर्वाना सलाम
भान विसरून लिहिणाराना सलाम
थोडसं घसरून लिहिणाराना सलाम
सलाम कविहो सलाम !

कवीच्या ... प्रेम कवितेला सलाम
कवीच्या ... विरह कवितेला सलाम
पावसाच्या कवितेला सलाम
पावसाच्या नवसाच्या कवितेला सलाम
काळोखाच्या गर्द काळ्या कवितेला सलाम
उजेडाच्या शुभ्र निळ्या कवितेला सलाम
भुकेल्याची भूक बनलेल्या कवितेला सलाम
चुकेल्याची चूक बनलेल्या कवितेला सलाम
आयुष्यभर झुलवणार्या कवितेला सलाम
भविष्यावर हुलवणार्या कवितेला सलाम ....
सलाम कविहो सलाम
तुमच्या सर्व कवितांना सलाम !

शिकता शिकता चुकलेल्यांना सलाम
चुकता चुकता शिकलेल्यांना सलाम
शिकता शिकता थकलेल्यानाही सलाम
अन
चुकण्यास नथकलेल्यानाही सलाम !
तुम्हा आम्हाला विरहात लोळवनाराना सलाम
तुमच्या आमच्या भावना चाळवनाराना सलाम.
खरं खरं लिहिणाराना सलाम
न्यारं न्यारं लिहिणाराना सलाम
प्यारं प्यारं लिहिणाराना सलाम
अन
खरं सुद्धा प्यारं लिहिणाराना सलाम.
सलाम कविहो सलाम !

रक्तरंजित भडक कवितेला सलाम
बेभान, तडक कवितेला सलाम
हळव्या, कोमल कवितेला सलाम
शामल शामल कवितेला सलाम
पंखाना उभारी देणाऱ्या कवितेला सलाम,
शंखांना माघारी नेणाऱ्या कवितेला सलाम
जगण्याचं भाष्य करणाऱ्या कवितेला सलाम
मरणाचं सुद्धा हास्य करणाऱ्या कवितेला सलाम ...
अस्तित्व बनू पाहणाऱ्या कवितांना सलाम
अस्तित्वहीन कवितांना सुद्धा सलाम.
सलाम कवी हो सलाम !

गझलेला सलाम ...
गाण्याला सलाम ....
अभंगाला सलाम ....
भजनाला सलाम ...
विडंबनाला सलाम ...
पोवाड्याला सलाम ....
लावणीला सलाम ...
त्रीवेनीला सलाम ...
छंदाला सलाम ...
मुक्तछंदाला सलाम ...
कवीच्या प्रत्येक रचनेला सलाम ...
सलाम कविहो सलाम.

कविहो सर्वाना सलाम
तुम्ही भेटलात म्हणून केला सलाम
तुम्ही दिसलात म्हणून केला सलाम
तुम्ही लिहिता म्हणून केला सलाम
तुम्ही पाहता म्हणून केला सलाम ....!
कधी सलाम कवीला ...
कधी सलाम कवीच्या कवितेला.
कधी सलाम कवितेतील शब्दाला
कधी सलाम कवितेतील अर्थाला.

सलाम कवी हो सलाम
समूहाच्या सर्व कवींना सलाम ....!
आणि हो ....
बिनधास्त .... बेधडक .....
खोचक .... भेदक ....
पाडगावकरांच्या 'सलाम' ला सलाम !

- रमेश ठोंबरे

Mar 9, 2012

नेत्याचं भुत



खरच कधी - कधी खुप चिड येते
आणि डोक गरगरायला लागत,
राजकारण डोक्यात घुसल्यावर
खरच कितीही आत गेल तरी...
नेत्याचं मन कळत नाही ...
नेत्याचं भुत मानगुटीवर बसल्यावर.
..
आसच एकदा एका रात्री
नेत्याच भुत मानगुटीवर बसलं,
मी वळून मागं पाहिल्यावर,
निर्लज्यपणे ओळखीच हसलं .
..
थोडावेळाने माझा कल पाहून,
त्याने आपल पुराण सुरु केलं
मीच कसा श्रेष्ट आहे ?
हे स्व:स्तुती करून खर केलं.
..
मी त्याला त्याच्यातले दोष..
सांगत होतो,
आणि ते नपटणारे दाखले देउन,
माझ म्हणंन खोडत होत.
वरचेवर जबरदस्ती करून,
माझ मत मोडत होत.
..
शेवटी त्याला सांगुन सांगुन,
रोजच्याप्रमाणे मी गप्प झालो.
त्याच पांचट नेतेपुराण एकुन ,
मी पुरता ठप्प झालो.
..
आता माझ्यावर विजय मिळवून,
नेत्याच भुत भटकू लागलं
मी मौन व्रत धारण केल्यावर,
ते वेताळाप्रमाण  ...
विधानसभेवर लटकू लागलं.

- रमेश ठोंबरे